Emerytura a lata pracy - jak praca po osiągnięciu wieku emerytalnego wpływa na wysokość emerytury?

Przeczytaj także: Kiedy i jak złożyć wniosek o emeryturę, aby otrzymać wyższe świadczenie? Dzień i miesiąc mogą mieć znaczenie

Zdefiniowana składka – fundament wyliczania emerytury

W Polsce emeryturę wylicza się na podstawie sumy składek zgromadzonych na indywidualnym koncie w ZUS w systemie zdefiniowanej składki. Te składki są corocznie waloryzowane, co oznacza, że ich wartość rośnie przynajmniej o wskaźnik inflacji lub wzrostu płac (w 2025 roku wyniósł on 5,5%). Kapitał zgromadzony na koncie dzieli się przez przewidywany czas dalszego życia w miesiącach, co tworzy miesięczną kwotę emerytury.

Przykład wyliczenia

• Dla osoby w wieku 60 lat każde 100 tys. zł zapisane na koncie w ZUS to 375,38 zł miesięcznej emerytury.
• Osoba w wieku 65 lat, z tym samym kapitałem, otrzyma już 452,90 zł, ponieważ przewidywany czas wypłaty emerytury jest krótszy.

Żeby otrzymać minimalną emeryturę (1878,91 zł w 2025 roku), 60-latek musi posiadać na koncie ponad 500 tys. zł, a 65-latek – o około 80 tys. zł mniej.

Czynniki podnoszące emeryturę dzięki dłuższej pracy

Dłuższe pozostawanie na rynku pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego wpływa na emeryturę poprzez trzy czynniki:

• Dodatkowe składki – każdy kolejny rok pracy oznacza nowe wpłaty na konto i subkonto, powiększając kapitał.
• Waloryzacja składek – kapitał rośnie dzięki waloryzacji, która w 2025 roku wyniosła 14,4% na koncie i 9,49% na subkoncie, co powoduje znaczne pomnożenie zgromadzonych składek.
• Krótszy przewidywany czas wypłaty – im później przechodzimy na emeryturę, tym krócej będziemy pobierać świadczenia, co zwiększa miesięczną kwotę emerytury.

Siła procenta składanego

Waloryzacja działa jak procent składany: im większy kapitał, tym większy wzrost wartości składek. Na przykład, przy kapitale 450 tys. zł, waloryzacja w 2025 roku zwiększyła konto o około 64,8 tys. zł (14,4%). Dla subkonta jest to wzrost o 42,7 tys. zł (9,49%). Tymczasem opłacanie przez cały 2025 rok składki na ubezpieczenie emerytalne zwiększy stan konta, na którym zgromadzono 450 tys. zł, jedynie o kilka procent (od kwoty przeciętnego wynagrodzenia – o 4,6%, a od minimalnego – o 2,4%).

Statystyki wzrostu emerytury przy dłuższej pracy

• Dla osoby w wieku 60 lat odroczenie emerytury o rok oznacza wzrost świadczenia o 3,7%, a po 5 latach aż o 20,7%.
• Dla osoby w wieku 65 lat wzrost wynosi odpowiednio 4,1% za rok i 23,4% po 5 latach.
• Przykład mężczyzny urodzonego w 1959 roku, z kapitałem początkowym 75 tys. zł i zarobkami na poziomie 60% średniej krajowej, który mógł przejść na emeryturę we wrześniu 2024 r.: odroczenie emerytury o jeden rok zwiększyło jego świadczenie z 3882 zł do 4623 zł brutto, czyli o 19,1%. Straty z braku wypłaty emerytury przez ten rok odrobi po około 6,5 roku.
• Mężczyzna urodzony w 1955 roku, który odroczył emeryturę o 5 lat, podwoił świadczenie z 2477 zł do 5147 zł. Brak wypłat emerytury przez 5 lat zrekompensuje się po około 7,5 roku.

Aktualne trendy w pracy seniorów

Liczba pracujących emerytów rośnie systematycznie.

• Przeciętny wiek przejścia na emeryturę w 2024 r. wyniósł 62,7 lat (kobiety 60,6 lat, mężczyźni 65,1 lat).
• Na emeryturę od razu po osiągnięciu wieku emerytalnego przeszło 67,6% uprawnionych – częściej mężczyźni (73,8%) niż kobiety (62,1%). W ciągu roku decyzję podjęło kolejne 22,5% osób, a niemal co dziesiąta zdecydowała się na dłuższe odroczenie świadczenia.
• W pierwszej połowie 2025 r. liczba nowo przyznanych emerytur spadła o 17,9% rok do roku. Z kolei na koniec czerwca 2025 r. do ubezpieczenia zdrowotnego zgłoszonych było 1,2 mln pracujących osób w wieku emerytalnym – to wzrost o 2,4% rok do roku.
• Na koniec czerwca 2025 roku około 1,2 mln osób w wieku emerytalnym pracowało, z czego 989,9 tys. opłacało składki emerytalne – to wzrost o 1,9% rok do roku.
• W 2024 roku liczba aktywnych zawodowo emerytów wzrosła o 2,2% w stosunku do roku 2023 (pracowało 872,6 tys. emerytów), a w ciągu dziesięciu lat (2015-2024) liczba ta wzrosła o ponad połowę, podczas gdy populacja wszystkich emerytów zwiększyła się tylko o 1/4.