Płace w Polsce i na świecie

Przeczytaj także: Zarobki 2008: Top10 prezesów spółek

Oprócz zaleceń określonych przez dobre praktyki GPW i rozporządzenie Ministra Finansów, należy zwrócić uwagę na dalsze aspekty wskazane przez Komisję Europejską. Podkreśla ona, istotę oparcia wysokości wynagrodzenia na wynikach w pracy, tak by zachować stabilność przedsiębiorstwa. Płaca zmienna powinna być uzależniona od jasno sprecyzowanych kryteriów odnoszących się do wzrostu wartości i długookresowej stabilności przedsiębiorstwa. Unia Europejska apeluje również by utworzyć metody odzyskania przez spółkę wynagrodzenia zmiennego wypłaconego członkowi zarządu lub prezesowi w sytuacji, gdy zostało ono wypłacone na podstawie zafałszowanych danych. Wypłata wynagrodzenia opartego na papierach wartościowych powinna być zrealizowana dopiero po upływie co najmniej trzech lat.

Ilość informacji ujawnianych w raportach rocznych przekłada się na wzrost zaufania i większe zainteresowanie akcjonariuszy zagranicznych (zwłaszcza instytucjonalnych). Jawność wynagrodzeń pozwala inwestorom zminimalizować ryzyko inwestycyjne, wskazuje na jakich obszarach koncentruje się spólka i w jakim kierunku zmierza, a przede wszytskim motywuje zarząd do lepszych wyników i samokontroli poziomu płac.

9.2 Wynagrodzenia prezesów spółek giełdowych w Polsce

W 2010 roku prezesi i członkowie zarządów spółek WIG 20 mogli liczyć na przeciętne wynagrodzenie w wysokości 1,4 mln PLN rocznie, zarządy WIG 40 – około 1 mln PLN rocznie, a najwyższa kadra zarządzająca spółek WIG 80 około 700 tys. PLN rocznie. Najlepiej opłacane były branże: medialna (ok. 2,2 mln PLN rocznie), bankowość (ok. 1,6 mln PLN rocznie), telekomunikacja (ok. 1,5 mln PLN rocznie) i sektor paliwowy ( ok. 1,3 mln PLN rocznie). Połowa firm na liście spółek, które w 2010 r. najlepiej opłacały członków zarządu, to firmy z indeksu WIG 20.

Poniżej zestawienie dziesięciu najlepiej wynagradzanych w 2010 roku prezesów spółek z GPW wg PwC.

9.3 Wynagrodzenia prezesów spółek z udziałem skarbu państwa

Raport PwC pokazuje, iż nie bez znaczenia dla poziomu wynagrodzeń osób zarządzających jest struktura właścicielska firm, dotyczy to w szczególności spółek z dużym udziałem Skarbu Państwa. Wynagrodzenie członków zarządu w tych spółkach jest średnio o 20% niższe niż na przykład w spółkach WIG 20. Wynagrodzenie członków zarządu i prezesów spółek z udziałem Skarbu Państwa jest uwarunkowane zapisami tzw. Ustawy kominowej (ustawa z 3 marca 2000 r. o wynagradzaniu osób kierujących niektórymi podmiotami prawnymi). Zapisy ustawy miały wyjść naprzeciw oczekiwaniom społecznym i ograniczyć poziom wynagrodzenia urzędników i pracowników spółek samorządowych i Skarbu Państwa.

Jeszcze 5 lat temu średnie wynagrodzenie prezesa spółki z większościowym udziałem Skarbu Państwa nie przekraczała 220 tys. PLN. W wyniku zmniejszenia udziałów Skarbu Państwa w niektórych spółkach w 2010 r. średnie wynagrodzenie wynosiło już przeszło 1,2 mln PLN, a w 2011 roku przekroczyło kwotę 1,5 mln PLN. Łączne zyski wszystkich firm gdzie skarb państwa ma kontrolę, wzrosły o 35 %.

Ustawa kominowa sprawiła, iż w spółkach Skarbu Państwa często zatrudniani są pracownicy o niskich kompetencjach i małej motywacji do efektywnego zarządzania, ponieważ tylko oni gotowi są podjąć pracę za pensję dużo niższą niż średnia rynkowa.