Lukasz Sczygiel wrote:

>>
>>To wcale nie jest nowe zjawisko. I w starozytnym Rzymie, i w
>>sredniowiecznej Europie ludzi biednych i zdesperowanych byla masa i mimo
>>braku swiadczen socjalnych (poza prywatna dobroczynnoscia) oraz
>>rozrzutnego stosowania kary smierci za przewinienia, ktore dzis naleza
>>do kategorii drobnych, masowosc zjawiska byla w miare trwala.
>
> Ale tam takie zachowania byly spowodowane chyba tym ze bieda byla.
> Historykiem jestem zadnym ale wydaje mi sie ze wtedy ludzie grabili, kradli z
> biedy lub dlatego ze taki mieli sposob zycia wybrany z premedytacja.
>
> Teraz tych biednych, glodnych jest na moje oko mniej i oni nie popelniaja wiecej
> niz 5% ogolnej liczby wykroczen (mam wrazenie ze duzo mniej) czy przestepstw z
> powodu biedy.
> Natomiast widze ze ludzie dobrze sytuowani robia to czesto z nudow czy z
> swiadmego podejscia "bo tak lubie"

Nie wiem, skad patrzysz, ale w krajach Pierwszego Swiata istnieje
wyrazna i mocna zaleznosc miedzy poziomem przestepstw takich jak
kradzieze, rozboje czy wlamania a poziomem materialnym srodowiska, z
ktorego wywodzi sie sprawca. Jesli masz watpliwosci, to moge wygooglac
statystyki. Oczywiscie przestepstwa nie sa z kategorii "ukradl jedzenie,
bo umieral z glodu" - sa spowodowane raczej frustracja powodowana
rozwarstwieniem i porownaniem swojej sytuacji z lepiej sytuowanymi i
wzbudzona przez to chciwoscia.

> To o czym piszesz to inne zjawisko. Ja mam na mysli to ze jesli ludzie widza ze
> solidna praca moga dojsc do "czegos" i oznacza to ze wystarczy robic
> zdefiniowana jasno rzecz (pracuj uczciwie, nie oszukuj, wywiazuj sie z umow itp)
> i na pewno sie dojdzie do tego "czegos" to wiekszosc zajmie sie swoimi sprawami
> i nie wyjdzie na ulice grabic i mordowac.
>
> Kiedys myslalem ze to granda ze trzeba pracowac 30 lat na mieszkanie.
> Teraz sadze ze to pomaga stabilizowac spoleczenstwa. To powoduje ze ludziska
> zajmuja sie swoimi sprawami i nie mysla ze ulica i grabiez bedzie ciekawsza i
> skuteczniejsza. Oczywiscie podstawa skutecznisci tego ze daje sie ludziom
> zajecie jest to ze to zajecie w dlugim okresie czasu musi byc skuteczne w
> dochodzeniu do "czegos". W sytuacji kiedy urzednik, polityk, rabus moze
> zniweczyc caly dorobek rachunek oplacalnosci wyglada zupelnie inaczej.

Tak, wzgledna pewnosc przyszlosci odgrywa wielka role. Zwykle czlowiek
kalkuluje wysilek/cierpienie i zysk stosujac mnoznik odleglosci w
czasie. Natychmiastowy zysk ma wieksza wartosc od podobnego zysku za np.
5 lat, podobnie koszt ponoszony natychmiast odczuwamy w chwili
podejmowania decyzji jako wiekszy, niz gdy jego poniesienie jest odroczone.
Im bardziej stabilne jest otoczenie i im wieksza mamy wiare w to, ze nic
sie nie zmieni w sposobie dzialania swiata wokol nas, tym wieksza
wartosc maja przyszle zyski/straty w tych kalkulacjach.

Ciekawy przyklad byl w jednym z bylych PGRow. W ramach programu unijnego
wymyslono, ze da sie tym ludziom za unijna kase rzadkiego gatunku
kroliki czy zajace (nie pamietam), na ktorych futro/mieso/cokolwiek (tez
nie pamietam) jest popyt w Zachodniej Europie, nauczy sie ludzi ich
hodowli i rozmnazajac hodowle i sprzedajac za kazdym razem jej czesc
beda mieli staly dochod, a ze wzgledu na niskie koszty zycia w polskim
bylym PGRze beda mogli zaoferowac ceny konkurencyjne wobec hodowli
zachodnich, o wyzszych kosztach pracy. Pomysl teoretycznie super, ale
nie uwzglednil mentalnosci. Beneficjenci ofiarowane zwierzatka zjedli,
zanim zdazyly sie rozmnozyc. Nie umierali z glodu, ale to bylo po prostu
dobre mieso; ich wiara w przyszlosc, waga przypisywana przyszlosci byla
tak mala, ze maly obecny zysk - przyjemnosc z najedzenia sie czegos
dobrego - przewyzszal w ich kalkulacji znacznie wiekszy zysk odroczony w
czasie.

Ten polski przyklad sama dopasowalam, zjawisko "mnoznika odleglosci w
czasie" wyjasnil mi ktos kiedys na przykladzie krajow afrykanskich,
gdzie dla biedoty - tych zyjacych za mniej niz dolara dziennie - mnoznik
ten jest bardzo niski, czyli zysk obecny=pewny ma o wiele wieksza
wartosc niz zysk odlegly w czasie, postrzegany jako niezwykle niepewny,
bo czlowiek nie ma nawet pewnosci, ze tego czasu dozyje. Maly zysk w
chwili terazniejszej okupiony duza strata w dalszej przyszlosci powoduje
w takich warunkach wybieranie - bez zastanowienia - zysku
terazniejszego. Projekty pomocowe, ktore sa oparte na zachodnim mysleniu
czlowieka zyjacego w bezpiecznym otoczeniu i milczaco zakladaja
przypisywanie duzej wartosci zyskom odleglym w czasie, zawodza. BTW,
ktos, kto mi to wyjasnial, nie byl nikim uczestniczacym w tych
projektach - byl kims z bezposrednim doswiadczeniem zycia w takich
warunkach, zdenerwowanym na organizacje pomocowe za te glupia "projekcje
mentalnosci."

I.
--
http://nz.pasnik.pl
mieszkam w Nowej Zelandii :) ::: GG: 7370533