> niemniej, gdyby nie to _wymuszenie_ panstwa, to do dzis w usa byloby
> niewolnictwo na poludniu, bo jakos nikt z bialych plantatorow nawet
> nie myslal o jego znoszeniu. wolny rynek nie? mogli s robic, co
> chcieli nie? zapis w konstytucji o rownosci wobec prawa byl? byl.
> i co? nic.

a ja sadze, ze _gdyby_ dzis wciaz bylo niewolnictwo w USA, to USA nie byloby
pierwsza potega gospodarcza swiata, tylko petalo sie w ogonie
trzeciego swiata.

Niewolnictwo zniklo lub znika na swiecie bo jest mniej efektywne niz
gospodarka oparta o wolnego pracownika najemnego.
Chyba nie sadzisz, ze niewolnictwo na calym swiecie skonczylo sie
w zwiazku z wynikiem wojny secesyjnej?

plantator z niewolnikami byl jak PRL - musial sie opiekowac, karmic,
latac dachy w czworakach, MYSLEC za wielu ludzi [i trzymac za mordy
oczywiscie tez]. Jak wlasciciel byl lebski to bylo wszystkim dobrze,
jak byl dupa - to wszystkim bylo zle (z nim wlacznie). Poniewaz wlasciciel
byl z urodzenia a nie testow na umiejetnosc zarzadzania plantacja - to predzej
czy pozniej w kazdej farmie musial(by) sie pojawic wlasciciel dupiasty
i pograzyc taka farme-PRL w zapasci gospodarczej.
Niewolnik, jak i obywatel PRLu mial wszystko w zyci i dokladnie tak pracowal.
Nie mial perspektyw, nie mial motywacji, nie mial wynikow. A do bata mozna
sie przyzwyczaic.... Co innego wolny pracownik, ktory wylewajac jeszcze pare
wiader potu moze dochrapac sie nowego mercedesa, albo marmurowych schodow
w domu...

Niewolnictwo gdzie indziej niz w Stanach po prostu bez zadnych wojen
splajtowalo. U Arabow niewolnictwo kobiet tez sie skonczyloby samodzielnie
zaraz po tym jak wypompuja z gruntu ostatnia krople ropy i trzeba bedzie
wziac sie do uczciwej wydajnej pracy, a nie tylko krecic kurkami ;-).
Ich _jeszcze_ stac na niewolnictwo. W dodatku maja rope i nawet USA
ma _w nosie_ (nie)dole ich kobiet, i ani mru-mru na temat praw czlowieka.
Tam sa dobrzy wlasciciele niewolnikow ;-).

pozdrawiam

romekk