Czy umiejętności miękkie to kompetencje przyszłości? Zobacz, czego szukają pracodawcy

Przeczytaj także: Kompetencje miękkie ważniejsze niż cyfrowe? Jakich liderów pracodawcy?

Umiejętnością najbardziej pożądaną przez polskich pracodawców podczas rekrutacji nowych pracowników jest elastyczność oraz gotowość do nauki, wskazywana przez 39% firm. Na kolejnych miejscach plasują się profesjonalizm i etyka pracy (36%) oraz kompetencje związane z komunikacją, współpracą i pracą zespołową (33%).

Przedsiębiorstwa coraz częściej zwracają także uwagę na kandydatów, którzy potrafią wykazać się krytycznym myśleniem (28%), posiadają rozwinięte umiejętności cyfrowe (25%), a także efektywnie zarządzają sobą w czasie i potrafią ustalać priorytety (22%).

Jak zaznacza Marta Szymańska, ekspertka rynku pracy, liderka specjalizacji w Manpower powyższe dane bardzo wyraźnie potwierdzają zmianę, którą obserwujemy na rynku pracy od kilku lat.

Kompetencje miękkie przestały być dodatkiem, a stały się realnym kryterium decyzyjnym. Elastyczność i gotowość do nauki na pierwszym miejscu to bardzo czytelny sygnał.

Firmy nie szukają już tylko osób dopasowanych na dziś, ale takich, które będą w stanie adaptować się do zmieniających się ról, narzędzi i modeli pracy. Z naszych obserwacji widzimy, że pracodawcy rzeczywiście weryfikują te umiejętności. Należy jednak podkreślić, że zamiast pytać o elastyczność czy pracę zespołową wprost, analizują konkretne zachowania, na przykład jak kandydat radził sobie ze zmianą, jak rozwiązywał konflikty, czy brał odpowiedzialność za trudne sytuacje – dodaje.

Atutem, który dodatkowo wzmacnia pozycję kandydata w procesie rekrutacji pozostaje uczciwość oraz etyczne podejmowanie decyzji, te kompetencje wskazuje 16% firm. Rekruterzy doceniają również osoby o wysokiej świadomości kulturowej i inkluzywności (12%), a także tych, którzy potrafią wykazać się przywództwem i wpływem społecznym (9%). Zestawienie zamykają umiejętności związane z mentoringiem i nauczaniem, które również mogą pozytywnie wyróżnić kandydatów na tle innych aplikujących (9%).

Rekruterzy, którzy chcą rozpoznać potencjał przywódczy zwracają uwagę na konkretne zachowania kandydata w przeszłości. Mowa o inicjatywie, braniu odpowiedzialności i wpływie na innych bez formalnej roli. W trakcie rozmów analizują sytuacje, w których kandydat wychodził poza zakres obowiązków, usprawniał procesy lub łączył współpracę między zespołami.

Duże znaczenie ma też sposób myślenia i komunikacji. Osoby z potencjałem liderskim częściej patrzą szerzej, proponują rozwiązania i porządkują problemy. Coraz częściej weryfikacja odbywa się również poprzez zadania sytuacyjne, które pokazują, jak kandydat podejmuje decyzje i działa w warunkach niepewności – dodaje Szymańska.

IT poza standardowym układem kompetencji

Nieco inaczej ten układ najważniejszych kompetencji wygląda w przypadku branży IT. Tu liczą się przede wszystkim myślenie krytyczne i rozwiązywanie problemów (42%), umiejętności cyfrowe (38%), elastyczność i gotowość do nauki (38%), profesjonalizm i etyka (33%), komunikacja, współpraca, praca w zespole (27%).

Jak zaznacza Dominik Malec, szef zespołu rekruterów dla branży IT w Experis, z jego perspektywy układ tych kompetencji nie jest zaskoczeniem, wręcz dobrze odzwierciedla realia pracy w tym sektorze.

W przeciwieństwie do wielu innych branż, IT opiera się na ciągłym rozwiązywaniu problemów i pracy w dynamicznym, zmiennym środowisku technologicznym. Dlatego na pierwszym miejscu pojawia się myślenie krytyczne i umiejętność rozwiązywania problemów, to kompetencje, które bezpośrednio przekładają się na efektywność pracy.

Wysoka pozycja umiejętności cyfrowych jest oczywista, natomiast równie istotna jest elastyczność i gotowość do nauki, ponieważ technologie, narzędzia i podejścia zmieniają się dziś szybciej niż kiedykolwiek wcześniej – mówi ekspert.

W praktyce oznacza to, że pracodawcy coraz częściej oceniają kandydatów nie tylko przez pryzmat aktualnej wiedzy, ale przede wszystkim ich zdolności do szybkiego uczenia się i adaptacji.

Kandydat techniczny, który potrafi pokazać, jak rozwijał się w czasie, zmieniał technologie czy podejmował nowe wyzwania, jest często postrzegany jako bardziej perspektywiczny niż osoba o bardzo wąskiej, choć głębokiej specjalizacji.

Jednocześnie widać wyraźnie rosnącą rolę kompetencji miękkich w IT. Choć branża nadal jest i będzie mocno zadaniowa, to większość projektów realizowana jest zespołowo, często w środowiskach międzynarodowych i interdyscyplinarnych. Umiejętność komunikacji, współpracy czy przekładania języka technicznego na biznesowy staje się więc kluczowa, szczególnie na poziomach mid i senior – dodaje Dominik Malec.

Elastyczność i potencjał rozwojowy ważniejsze niż perfekcyjna wiedza techniczna

W sytuacji, gdy dwóch kandydatów IT prezentuje podobny poziom techniczny, bardzo często decydują właśnie kompetencje miękkie, sposób komunikacji, podejście do współpracy czy umiejętność rozwiązywania problemów w zespole.

Co więcej, zdarza się, że kandydat nieco słabszy technicznie, ale bardziej elastyczny, otwarty na naukę i dobrze funkcjonujący w zespole, wygrywa z teoretycznie lepszym ekspertem. Dla pracodawców kluczowe jest bowiem nie tylko to, co kandydat potrafi dziś, ale jak szybko będzie w stanie rozwinąć się jutro – mówi przedstawiciel Experis.

Podobnego zdania jest Marta Szymańska, która zaznacza, że w praktyce rekrutacyjnej bardzo często widzi sytuacje, kiedy przy dwóch podobnych profilach wygrywa osoba z lepiej rozwiniętymi kompetencjami miękkimi.

Rynek pracy coraz mniej premiuje najlepszego specjalistę, a coraz bardziej stawia na takiego, który jest elastyczny, ma odpowiedni zestaw kompetencji miękkich i potencjał rozwojowy. I to jest zmiana, którą będą musieli uwzględnić zarówno kandydaci, jak i organizacje budujące swoje zespoły – dodaje.

Komunikacja i współpraca najważniejsza globalnie, cyfryzacja niżej niż w Polsce

W ujęciu globalnym firmy najwyżej cenią kandydatów posiadających rozwinięte umiejętności komunikacji, współpracy i pracy zespołowej, które wskazuje 39% organizacji na świecie. Na zbliżonym poziomie oceniany jest profesjonalizm i etyka pracy (36%), a zaraz za nimi plasuje się elastyczność oraz gotowość do nauki, wskazywana przez 34% pracodawców.

Globalnie firmy zwracają również uwagę na kompetencje związane z krytycznym myśleniem i rozwiązywaniem problemów (28%), efektywne zarządzanie sobą w czasie (19%) oraz etyczne podejmowanie decyzji i inkluzywne podejście (17%).

Co może zaskakiwać, umiejętności cyfrowe, mimo ich rosnącego znaczenia w biznesie znajdują się dopiero na siódmym miejscu zestawienia, uzyskując 16%.

Znaczenie kompetencji cyfrowych będzie nadal rosnąć, ale w szerszym rozumieniu niż dotychczas. Nie chodzi już tylko o znajomość konkretnych technologii, ale o umiejętność pracy z danymi, automatyzacją czy narzędziami AI. To właśnie połączenie kompetencji technicznych i biznesowych będzie w najbliższych latach najbardziej pożądane – podsumowuje przedstawiciel Experis.

O badaniu: Badanie ManpowerGroup zostało przeprowadzone w okresie od 1 do 31 października 2025 roku na grupie 502 firm w Polsce i 39 063 globalnie.