Praca na etacie jest z pewnością sytuacją bezpieczną. Pracownik nie ponosi przecież ryzyka związanego z pozyskaniem zleceń, utratą składników majątkowych itp. To także możliwość skorzystania z płatnego urlopu czy urlopu wychowawczego. Prowadząc działalność gospodarczą z tych przywilejów skorzystać nie można. Tutaj przedsiębiorca jest sam dla siebie szefem, sam wyznacza kierunki działania i ponosi odpowiedzialność za swoje decyzje. Ale za to ma więcej swobody, sam ustala godziny pracy czy zakres obowiązków, chociaż coraz częściej zdarza się, że samozatrudnienie jest tylko inną formą pracy na rzecz obecnego pracodawcy.

Z analizy przeprowadzonej przez Tax Care wynika, że założenie firmy opłaca się już przy dochodach z umowy o pracę na poziomie 1,5 tys. zł, aczkolwiek tylko przez dwa lata, kiedy obowiązuje ulga w ZUS. W przypadku braku ulgi, korzyści z zamiany etatu na działalność gospodarczą pojawiają się w przypadku pensji brutto na poziomie przynajmniej 5 tys.zł.

Etat a działalność gospodarcza

Kliknij aby powiększyć

Wybierz to co daje większy zysk

Decyzje w zakresie źródła przychodu powinna poprzedzić szczegółowa analiza przychodów, kosztów, wysokości składek odprowadzanych do ZUS. Konsekwencją tego powinno być porównanie wynagrodzenia netto z pracy i dochodu netto z działalności (po potraceniu podatku, ZUS-u i wszelkich kosztów niezbędnych do prowadzenia firmy).

Jeżeli przyjmiemy, że podatnik będzie dostawał wynagrodzenie brutto z pracy w tej samej wysokości co dochód z działalności gospodarczej (dla uproszenia przyjmijmy, że podatnik nie ponosi kosztów poza składkami na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne) okazuje się, że działalność gospodarcza opłaca się bardziej w stosunku do etatu już przy osiąganiu dochodów rzędu 1,5 tys. zł miesięcznie. Poniżej tego progu dochodów etat wygrywa z działalnością. Opłacalność prowadzenia firmy przy takich zarobkach będzie trwała jednak tylko dwa lata – tak długo – jak długo podatnik może płacić tzw. mały ZUS.

Po dwóch latach składki ZUS wzrastają i dlatego opłacalność prowadzenia firmy przy tych samych zarobkach trzeba zweryfikować. Wtedy działalność wygra z etatem jeśli zarobki będą sięgały 5 tys. zł. Uważaj! Dochód poniżej tego progu oznaczają, że przedsiębiorca będzie zarabiał znacznie mniej w stosunku do etatu. Skrajną sytuacją są zarobki na poziomie 1 tys. zł.

Składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne (duży ZUS)

Kliknij aby powiększyć

Z dochodu na etacie w wysokości 1 tys. zł brutto, na rękę pracownik dostanie 76% tej kwoty czyli 763zł. Jeśli jednak zdecydowałby się na prowadzenie działalności przy takich samych zarobkach brutto, dostałby tylko… 10% tej kwoty.

Reszta to ZUS i podatki

Wzrost dochodów (ponad 5 tys. zł) powoduje, że różnice na korzyść działalności są coraz większe. Jest to szczególnie widoczne przy relatywnie wysokich dochodach, które na etacie będą objęte stawką 32%, a w działalności mogą korzystać ze stawki liniowej - 19%. W powyższej analizie przejście na stawkę liniową będzie opłacalne w sytuacji osiągania dochodów z działalności gospodarczej na poziomie 8500zł przy małym ZUS-ie i 9000zł w przypadku opłacania standardowego ZUS (zaznaczenie na czerwono).

Umowa o pracę to stałe koszty

Podejmując pracę na podstawie standardowej umowy pracownik nie ma wpływu na koszty uzyskania przychodu. Pracodawca obliczając zaliczkę na podatek dochodowy będzie naliczał, bez względu na wielkość wynagrodzenia i etatu, stałe koszty. Miesięcznie wynoszą one 111,25zł. Rocznie nie mogą przekroczyć 1335zł. W niektórych sytuacjach mogą być one nieco wyższe. Dotyczy to jednak szczególnych przypadków, np. gdy miejsce zamieszkania położone jest w innej miejscowości niż zakład pracy, albo jeśli pracownik ma więcej niż jedną umowę o pracę. Kosztów tych zasadniczo zwiększyć się nie da, chyba, że podatnik dojeżdża do pracy środkami komunikacji miejskiej, koleją, autobusem lub promem i wykaże, że poniesione przez niego wydatki są wyższe niż te wynikające z przyjętych ustawowo. Nie można jednak na etacie odliczyć dojazdu do pracy samochodem albo zakupu literatury fachowej czy kosztów studiów podyplomowych itp.