Obowiązujące przepisy nie dają możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę mężczyźnie w wieku 60 lat, który posiada 35-letni okres zatrudnienia i utracił pracę z powodu likwidacji stanowiska pracy bądź z powodu likwidacji pracodawcy. Osoba ta może ubiegać się jedynie o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Odnośnie wcześniejszej emerytury dla mężczyzny, sytuacja może jednak ulec zmianie - z uwagi na nowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznają kobietom i mężczyznom urodzonym przed 1 stycznia 1949 r., którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego, nieograniczone w czasie prawo do przejścia na wcześniejszą emeryturę. Art. 29 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS określa niektóre przesłanki, jakie muszą oni w tym celu spełnić. Warunki te zostały ustalone odrębnie dla kobiet i mężczyzn. Obowiązujące przepisy nie dają możliwości przejścia na wcześniejszą emeryturę mężczyźnie w wieku 60 lat, który posiada 35-letni okres zatrudnienia.

Mężczyźnie takiemu na podstawie odrębnych przepisów, przysługuje jedynie prawo do świadczenia przedemerytalnego, o ile rozwiązano z nim stosunek pracy z powodu likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy emerytalnej stanowi wprawdzie, że mężczyzna urodzony przed dniem 1 stycznia 1949 r. może przejść na wcześniejszą emeryturę po ukończeniu 60 lat, jeżeli ma co najmniej 25–letni okres składkowy i nieskładkowy. Jednakże ta możliwość przejścia na wcześniejszą emeryturę dotyczy wyłącznie mężczyzny, który został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy emerytalnej, kobieta urodzona przed dniem 1 stycznia 1949 r., która posiada 30-letni staż pracy (okres składkowy i nieskładkowy) może ubiegać się o przyznanie wcześniejszej emerytury, po ukończeniu 55 lat i nie wymaga się od niej, tak jak w przypadku mężczyzny, spełnienia dodatkowo warunku całkowitej niezdolności do pracy.

W ostatnim czasie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis ten w obecnym brzmieniu jest niezgodny z Konstytucją RP oraz posiada cechy dyskryminujące: "Mężczyźni mają takie same prawo do wcześniejszej emerytury jak kobiety. Art. 29 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim nie przyznaje prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym mężczyźnie, który - odpowiednio jak kobieta, która nabywa to prawo po osiągnięciu wieku 55 lat i co najmniej 30-letniego okresu składkowego i nieskładkowego - osiągnął wiek 60 lat i co najmniej 35-letni okres składkowy i nieskładkowy, jest niezgodny z art. 32 i art. 33 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej." (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 października 2007 r., sygn. akt. P 10/07)

Przepis uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją RP traci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wyrok zobowiązuje więc ustawodawcę do dokonania odpowiedniej zmiany w stanie prawnym i daje na to ustawodawcy rok. Do tego czasu jednak przepisy ustawy obowiązują w obecnym brzmieniu.

Podstawa prawna

• art. 29 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. nr 39, poz. 353),
• art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych ( Dz. U. nr 120, poz. 1252 z późn. zm.).

Portal Kadrowy - odpowiedzi ekspertów prawa pracy. Porady wraz z podstawą prawną otrzymasz na skrzynkę. Dajemy gwarancję profesjonalnej odpowiedzi. W portalu do pobrania m.in. wzory, wskaźniki, kalkulatory, akty prawne.