— Odkąd Polska stała się członkiem Unii Europejskiej, możemy swobodnie przemieszczać się i pracować w każdym kraju członkowskim. Wiele osób korzysta z tej możliwości. Czy jednak w ten sposób nie tracą praw związanych z podleganiem ubezpieczeniom społecznym?

Jako pełnoprawni członkowie Unii Europejskiej mamy zagwarantowane prawo do zabezpieczenia społecznego oraz do świadczeń z tym związanych na takich samych zasadach jak osoby, które się nie przemieszczają i całe życie mieszkają i pracują w jednym państwie członkowskim.

Unia jako całość nie ma wspólnego systemu ubezpieczeń społecznych. Każde z państw członkowskich ma swój własny system i gwarantuje świadczenia według własnych przepisów. Jednak są pewne zasady, które pozwalają zabezpieczać obywateli państw członkowskich Unii, niezależnie od ich miejsca zamieszkania i miejsca wykonywania pracy.

— Jakie to zasady?

Jest ich wiele, tak jak wiele może być sytuacji życiowych. Ale najważniejsze są cztery zasady związane z koordynacją systemów zabezpieczenia społecznego określone w rozporządzeniach Rady Europejskiej nr 1408/71, 574/72 i 859/03. Chodzi o zasadę równego traktowania, zasadę jedności stosowanego ustawodawstwa, zasadę zachowania praw w trakcie nabywania oraz zasadę zachowania praw nabytych. Nakazują one równe traktowanie obywateli wszystkich państw członkowskich Unii, podleganie ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego, sumowanie okresów ubezpieczenia przebytych w różnych państwach członkowskich i transfer świadczeń do innych państw członkowskich.

— Jak ma rozumieć te zasady osoba, która wyjeżdża np. do pracy w Irlandii?

Przede wszystkim oznacza to, że każdy, kto pracuje legalnie, ten jest ubezpieczony i płaci składki tylko w tym państwie członkowskim, w którym wykonuje pracę. Jeżeli więc ktoś jedzie do pracy w Irlandii, to powinien się zarejestrować w tamtejszej instytucji ubezpieczeniowej i do niej przekazywać składki – tak samo jak każdy Irlandczyk. Warto zaznaczyć, że zasada ta nie dotyczy osób delegowanych do wykonywania czasowo pracy w innym państwie. Jeżeli więc to polska firma wysyła pracownika na kontrakt w Irlandii, to wówczas jest on nadal ubezpieczony w Polsce, bo tutaj działa jego pracodawca.